اسید استیک

تعریفی بر اسید استیک

• اسید استیک با فرمول شیمیایی CH3COOH که از گروه کربوکسیلیک اسید ها از اسید های آلی بوده و با نام های دیگری همچون نام آیوپاک اتانوئیک اسید جوهر انگور نیز شناخته می شود. طعم این اسید ضعیف ترش بوده و شبیه به طعم سرکه می باشد. اسید استیک از ترکیبات شیمیایی بسیار قدیمی یافت شده توسط بشر می باشد. که باکتری های مخمر سرکه نیز آن را تولید می کند. جابر ابن حیان در قرن 8 از طریق تقطیر اسید استیک را از سرکه جدا نمود و هرمان کولب آلمانی در سال 1847 موفق به ساخت این اسید به وسیله ی مواد معدنی شد. اسید استیک،نام گذاری:

اسید استیک، نام رسمی و هم چنین متداول ترین اسم برای دومین ترکیب از خانواده کربوکسیلیک اسید ها است.

این نام توسط سازمان بین المللی شیمی عمومی و محض بیشتر به کار می رود. این نام از استات، که در حقیقت همان اسم لاتین سرکه است برگرفته شده است.

اتانوئیک اسید نیز نام مترادفی است که در برخی سیستم های نام گذاری و معرفی نامه های شیمیایی از آن استفاده می شود.

اسید استیک یخی نامی است که برای اسید استیک فاقد آب به کار می رود و از نام آلمانی Eisessig به معنی سرکه یخ برگرفته شده است.

فرمول تجربی این اسید CH2O و فرمول مولکولی آن C2H4O2 است. هم چنین بهتر است بدانید یونی که از از بین رفتن اسید استیک تشکیل می شود آنیون استات نام دارد.

اسید استیک قدمتی به اندازه تمدن بشری یا حتی شاید قدمتی بیش از آن را دارد. باکتری هایی که در تولید این اسید نقش آفرینی دارند تقریبا در تمام مناطق جهان یافت می شوند.

هر تمدنی که در تولید سرکه و یا شراب دستی داشته است با اسید استیکآشنایی دارد.


پترو کیمیای آکام


استفاده از این ماده بین بشر به دوران باستان باز می گردد. در قرن سوم پیش از میلاد فیلسوف یونانی تئوفراستوس بر روی چگونگی عملکرد سرکه بر تولید رنگدانه های مورد استفاده در هنر نقاشی تحقیق هایی را انجام داد.

رومی های باستان شراب سفید حاوی اسید استیکرا در دیگ هایی بزرگ می جوشاندند و از آن برای تولید نوعی شربت غلیظ به نام ساپا استفاده می کردند.

به این دلیل که ظرف های مورد استفاده رومی ها از جنس سرب بود و این ماده در اسید استیک حل می شد، بسیاری از رومی ها دچار مسمومیت می شدند و جان خود را از دست می دادند.

در قرن هشتم شیمی دان ایرانی جابربن حیان از طریق تقطیر توانست اسید استیکخالص و غلیظ را جداسازی کند.

در دوران رنسانس اسید استیکآبدار و بدون آب (که از نظر خاصیت بسیار متفاوت اند) به صورت دو ماده جدا شناخته می شدند ولی بعدا دانشمندی آلمانی توانست اثبات کند که این دو ماده در حقیقت یک نوع هستند.

در سال 1847 ، شیمیدان آلمانی هرمان کولب برای اولین بار اسید استیک را از مواد معدنی سنتز کرد.

اسید استیک و کاربرد هایی از آن

اسید استیک در تولیداتی همچون تولید انواعی از حلال ها ، وینیل استات ، اسید استیک به صورت سرکه چاشنی غذا و انواع ترشیجات مورد استفاده قرار می گیرد. استات وینیل نقش مهمی در صنعت چسب و رنگ ایفا می کند نیز با کمک واسطه ای همچون اسید استیک تولید می شود. از برخی استر های اسید استیک به عنوان حلال برای تولید معطر های مصنوعی مورد استفاده قرار می گیرد.

اسید استیک از مواد شیمیایی مهم بوده و در فرایند های صنعتی بسیار مورد استفاده می باشد. و از اصلی ترین موارد مصرف این اسید آن استفاده ی آن در سرکه می باشد. از کاربرد های دیگر آن می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• صنایع غذایی بیز از کاربرد های اسید استیک بی بهره نمی باشد. سرکه دارای اسید استیک به صورت طبیعی می باشد. اسید استیک برای چاشنی غذا و تولید برخی ترشیجات کاربرد دارد. همچنین از این اسید به عنوان مواد نگهدارنده بخاطر خاصیت ضد باکتریایی استفاده می گردد.

• از کاربرد های اسید استیک در صنایع شیمیایی کاربرد به عنوان حلال می باشد. اسید استیک به صورت منجمد از حلال های پروتئین دار و قطبی بسیار خوب به شمار می رود. از آن به عنوان حلال کریستال سازی مجدد در تصفیه مواد آلی به کار می رود. از استر های مهم اسید استیک در تولید رنگ و پوشش و جوهر استفاده می گردد.

• صنایع دارویی: سازمان بهداشت جهانی این اسید را در لیست داروهای ضروری خود به عنوان ضد عفونی کننده اعلام کرده است.

• کاربرد در صنایع پزشکی: به عنوان ضد عفونی کننده بر ضد استافیلوکوک، استرپتوکوک ، انتروکوک و دیگر باکتری های مضر استفاده شود. در غربالگری برای سرطان دهانه رحم هم کاربردهایی دارد.

• کاربرد اسید استیک در کشاورزی به عنوان کود آلی در خاک استفاده می شود. اما با وجود قیمت مناسب و تاثیرات مثبت ، رواج آن در کشور ما بسیار کم است.

• در تولید فیلم عکاسی از اسید استیک گلاسیال استفاده می شود.

• اسید استیک کاربرد هایی نیز در صنعت نساجی دارد.

• در تولید پلاستیک ( PET ) پلی اتیلن تری فتالات نیز از آن استفاده می شود.

• اسید استیک آلی در تولید استات وینیل به عنوان واسطه نقش ایفا می نماید.


پترو کیمیای آکام


• خاصیت های شیمیایی:

1. اسیدیته:اتم هیدروژن موجود در گروه کربوکسیلیک اسید می تواند تبدیل به یون H+ یا همان پروتون شود و موجب ایجاد خواص اسیدی شود. اسید استیک یک اسید مونوپروتیک بسیار ضعیف و محلول در آب با pKa 4.8 است. پایه ترکیبی این اسید یون استات است. محلول سرکه خانگی با غلظت یک مولار دارای PH=4.4 است که نشان می دهد تنها 0.4 درصد مولکول های این اسید تفکیک می شوند.

2. چرخه دایمر:

ساختار کریستالی اسید استیکنمایانگر این است که مولکول های آن به وسیله پیوند هیدروژنی به هم متصل شده اند.

دایمر ها را می توان در حالت بخار آن ها و در دمای حدود 120 درجه سانتی گراد شناسایی کرد.

هم چنین دایمر ها را می توان در فاز مایع؛ در محلول های رقیقی که با پیوند هیدروژنی به هم متصل نشده اند و تا حدودی در محلول رقیق اسید استیک هم پیدا کرد اما دایمر ها توسط حلال های پیوند هیدروژنی از بین می روند.

3. حلالیت پذیری:

اسید استیک مایع یک حلال هیدروفیلیک پروتیک( حلال آبی قطبی) مثل آب و اتانول می باشد.

این اسید با ثابت دی الکتریک متوسط 6.2 می تواند نه تنها ترکیبات غیر قطبی مانند نمک های غیر آلی و قند ها بلکه ترکیب های غیر قطبی نظیر روغن ها و عنصر هایی نظیر گوگرد و ید را نیز حل کند. این ماده به راحتی می تواند با حلال های قطبی و غیر قطبی دیکری نظیر هگزان، کلروفرم، و حتی آب مخلوط شود.

این خاصیت حل شوندگی و انعطاف پذیری اسید استیکآن را به یک حلال شیمیایی بسیار پر کاربرد در امور صنعتی تبدیل کرده است.

4. تشخیص و شناسایی:

اسید استیک را می توان به راحتی با ب.ی شاخص آن تشخیص داد.

یک عکس العمل رنگی برای نمک های حاوی اسید استیک آزمایش محلول آهن کلرید است. که رنگ قرمز خیلی غلیظ آن پس از ترکیب با اسید از بین رفته و محلول بی رنگ می شود.

استات ها هنگامی که با آرسنیک تری اکسید گرم می شوند، تشکیل کاکودیل اکسید می دهند که می توان آن را با کمک بوی بد آن تشخیص داد.


پترو کیمیای آکام


5. واکنش های شیمیایی:

اسید استیک می تواند بسیاری از فلز ها نظیر آهن، روی و منیزیم را فاسد کند و موجب تشکیل نمک های فلزی با نام استات ها را فراهم کند. آلومینیوم در مجاورت اکسیژن هوا لایه نازک ولی بسیار مقاوم آلومینیوم اکسید را تشکیل می دهد که این خاصیت موجب می شود بتوان از این فلز برای ساخت ظرف های حمل ایناسید استفاده کرد.

• بیوشیمی:

گروه استیل مشتق از این اسید تقریبا بیوشیمی همه اشکال اساسی زندگی است.

حضور این ماده برای متابولیسم چربی ها و کربوهیدرات ها بسیار ضروری و مهم می باشد.

با این حال غلظت اسید استیکموجود در سلول های بدن پایین نگه داشته می شود تا از بروز اختلال های PH در بدن انسان جلوگیر به عمل آید.

• برخلاف کربوکسیلیک اسید های دارای زنجیره بلند تر (اسید های چرب) این اسید در تری گلیسیرید ها وجود ندارد.

اسید استیک توسط گروه خاصی از باکتری ها مثل استو باکتر ها تولید و دفع می شود. هم چنین این اسید به طور طبیعی در میوه ها و غذا های فاسد تولید می شود.

اسیداستیک-CH3COOH

اسید استیک (CH3COOH) که اسید اتانوئیک نیز نامیده می شود، مهم ترین اسید از سری اسیدهای کربوکسیلیک است. سرکه یک حلول رقیق (در حدود 5 درصد) مشتق شده از اسیداستیک بواسطه تخمیر و اکسیداسیون کربوهیدرات طبیعی می باشد. نمک، استر، و یا آسیلال تولید شده از اسیداستیک "استات" نامیده می شود. در گرید صنعتی، اسیداستیک جهت تهیه استاتهای فلزی مورد استفاده در برخی از فرآیندهای چاپ استفاده می شود; وینیل استات در تولید پلاستیک; استات سلولز، در ساخت فیلم های عکاسی و منسوجات و استرهای آلی فرار (مانند اتیل و بوتیل استات) بصورت گسترده ای به عنوان حلال رزین، رنگ، و لاک استفاده می گردند. از نقطه نظر بیولوژیکی، اسیداستیک عاملی مهم جهت انجام گرفتن سوخت و ساز بدن می باشد، این سوخت و ساز بصورت طبیعی در مایعات بدن و در آب میوه گیاهان رخ می دهد.

اسید استیک در مقیاس صنعتی بواسطه اکسیداسیون استالدئیدها (اکسیداسیون اتانول (الکل اتیل)، و توسط اکسایش بوتان و (اتیل الکل) و اکسیداسیون بوتان و بوتن) تولید می شود. امروزه اسیداستیک تحت یک فرآیند شیمیایی در کارخانه صنایع شیمیایی مونسانتو که در سال 1960میلادی تاسیس گردیده، ساخته می شود. عناصر دخیل در انجام فرایند مذکور شامل رودیوم ید کاتالیز کربندار متانول اسید استیک خالص که اغلب به نام اسید استات منجمد شناخته می شود با نقطه جوش 117.9درجه سانتی گراد، نقطه ذوب 16.6 درجه سانتی گراد، اسیدی خورنده، مایع، بی رنگ و کاملا نامحلول در آب می باشد.

محلول‌های رقیق اسید استیک، همچنین به خاطر خاصیت اسیدی ملایم آنها، مورد استفاده قرار می‌گیرند. در محیط خانگی، استفاده در آبگونه اسیدی ظهور فیلم و برداشتن جرم شیرآب و کتری از نمونه‌های آن است. خاصیت اسیدی همچنین از طریق سلولهای نیش ستاره دریایی، در درمان نیش ستاره دریایی جعبه‌ای استفاده می‌شود که این کار از آسیبهای جدی و یا حتی مرگ جلوگیری می‌کند. این خاصیت همچنین در درمان افراد مبتلا به آماس گوش عفونت گوش خارجی به کار می.رود. همچنین در سیلوی خوراک دام، برای جلوگیری از رشد باکتری‌ها و قارچها، بصورت اسپری از اسید استیک استفاده می‌شود. محلولهای رقیق اسید استیک می تواند در آزمایشگاه بالینی برای تشخیص تعداد گلبولهای قرمز و سفید استفاده شوند. یکی دیگر از استفاده های بالینی برای lysing سلول های قرمز خون است، که می تواند ترکیبات مهم دیگر در ادرار را در هنگام آزمایش میکروسکوپی شناسایی کند. اسیدیته آن همچنین برای درمان نیش عروس دریایی کاربرد دارد و اگر فوراً استفاده شود از جراحات حاد و حتی مرگ جلو گیری می کند. و برای درمان عفونت گوش خارجی استفاده می شود. اسیداستیک به صورت اسپری بر برای علوفه دام به عنوان نگهدارنده اسپری می شود، تا رشد باکتری و قارچ تضعیف شود.

روشهای تولید صنعتی اسیداستیک


کربونیلاسیون متانول : در این روش متانول با مونوکسید کربن در فشارهای بالا (atm ۲۰۰ ) واکنش داده و اسیداستیک تولید می‌کند. این روش از سال ۱۹۲۰ ابداع شده‌است و به دلیل ارزان بودن متانول و از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه‌است .

اکسیداسیون بوتان : از حرارت دادن بوتان با اکسیژن هوا در حضور یونهای فلزی منگنز، کبالت و کروم، پروکسید تولید می‌شود. پروکسید در اثر تجزیه اسیداستیک ایجاد می‌کند .

{ ۲C_ ۴HiO + CO_ ۲ → ۴CH_ ۳COOH + ۲H_ ۲O}

اکسیداسیون استالدئید : استالدئید در شرایط ملایم و در حضور کاتالیزورهای ساده فلزی مثل منگنز و کروم و... توسط اکسیژن هوا اکسید شده و اسیداستیک تولید می‌کند .

{ ۲CH_ ۳CHO + ۲O_ ۲ → ۲CH_ ۳COOH}

محصولات جانبی تولید شده در این واکنش مانند اسید فرمیک یا استات اتیل و... به دلیل داشتن نقطه جوش پایینتر از اسیداستیک توسط تقطیر جداسازی می‌شوند. کاربرد اسیداستیک به صورت سرکه به عنوان چاشنی غذا و تهیه انواع ترشی استفاده می‌شود. اسید استیک رقیق به عنوان افشانه برای از بین بردن قارچهای گیاهان استفاده می‌شود. اسید استیک گلاسیال در صنایع شیمیایی در تولید فیلمهای عکاسی، تولید پلاستیک پلیاتیلن تریفتالات (PET) استفاده می‌شود. همچنین به عنوان ماده واسطه در تولید استات وینیل که ترکیب مهمی در تولید چسب و رنگ می‌باشد،

پترو کیمیای آکام

ایمنی


اسید استیک غلیظ خورنده‌ است و در نتیجه باید با احتیاط با آن کار کرد، زیرا باعث سوختگی، آسیبهای دائم چشمی و سوزش اعضای دارای مایعات مخاطی می‌شود . این تاول‌ها و آبله‌ها ممکن است تا چند ساعت پس از در معرض قرار گرفتن پدیدار نشوند. به هنگام کار کردن با این ترکیب‌ها باید از دستکش‌های مقاوم از جنس پلاستیک نیتریل استفاده کرد چراکه استفاده از دستکش‌های لاتکس از ایمنی لازم برخوردار نیست. اسید استیک غلیظ در شرایط آزمایشگاهی به سختی مشتعل می‌شود. با بالا رفتن دما از مرز ۳۹ درجه سانتی‌گراد، ریسک تبدیل شدن آن به یک ماده منفجره در مجاورت هوا افزایش می‌یابد. (حد انفجار: ۵/ ۴درصد تا۱۶ درصد)

خطر محلولهای اسید استیک به میزان غلظت آن بستگی دارد. محلولهایی که اسید استیک آنها بیش از ۲۵ درصد است، به خاطر بوی زننده و بخار خورنده آنها در هود بخار نگهداری می‌شود. اسید استیک رقیق به شکل سرکه بی ضرر است. با اینحال وارد کردن محلول‌های قویتر در آن، برای انسان و حیوانات ضرر دارد . این محلول به سیستم گوارش آسیب زده و تغییری مهلک را در خاصیت اسیدی خون ایجاد می‌کند .

به دلیل عدم تطبیق آن، پیشنهاد می شود که اسیداستیک را از اسید کرومیک و اتیلن گلایکول و اسید نیتریک و اسید پر کلریک و پرمنگنات ها و پر اکسید ها و هیدروکسیل ها دور نگه دارید .

  • اسید استیک
    اسید استیک
  • مقاله اسید-استیک

    مقاله اسید-استیک

    [(a)|اسید استیک|/اسید-استیک-CH3COOH] با فرمول شیمیایی (CH3COOH) که نام دیگر آن اسید اتانوئیک می باشد، مهم ترین اسید از سری اسیدهای کربوکسیلیک است. سرکه یک حلاّل رقیق (در حدود 5 درصد) که از [(a)|اسید استیک|/اسید-استیک-CH3COOH] بواسطه تخمیر شدن و اکسیداسیون کربوهیدرات طبیعی جدا شده است می باشد. نمک و استر تولید شده از [(a)|اسید استیک|/اسید-استیک-CH3COOH] ماده ای به نام "استات" می باشد. در گرید صنعتی، [(a)|اسید استیک|/اسید-استیک-CH3COOH] جهت تهیه استاتهای فلزی مورد استفاده در برخی از فرآیندهای چاپ قرار می گیرد. از وینیل استات(Vinyl acetate ) با فرمول شیمیایی C4H6O2 در تولید پلاستیک مورد استفاده قرار می گیرد. از استات سلولز، در ساخت فیلم های عکاسی و منسوجات و استرهای آلی فرّار (مانند اتیل و بوتیل استات) به عنوان حلاّل رزین، رنگ، و لاک استفاده می گردند. از دیدگاه بیولوژیکی، [(a)|اسید استیک|/اسید-استیک-CH3COOH] عاملی مهم جهت سوخت و ساز بدن می باشد، این سوخت و ساز بصورت طبیعی در مایعات بدن و در آب میوه گیاهان رخ می دهد.

    خواص شیمیایی، فیزیکی اسید استیک

    خواص شیمیایی، فیزیکی اسید استیک

    [(a)|اسید استیک|/اسید-استیک-CH3COOH]، نوعی اسید آلی است که به شکل مایع بی رنگ وجود دارد و در صنایع مختلف از آن استفاده می شود. در ساختار مولکولی استیک اسید، اتم های کربن، هیدروژن و اکسیژن وجود دارند؛ در حقیقت این ترکیب شیمیایی، یک نوع کربوکسیلیک اسید بسیار ساده است. در بازار مواد شیمیایی، این ترکیب با نام های متداول اسید استیک گلاسیال و اتانوئیک اسید نیز شناخته می شود. البته کار کردن با استیک اسید گلاسیال با غلظت بالا به احتیاط بیشتری نیاز دارد زیرا در صورت تماس با پوست دست، به شدت التهاب و سوزش ایجاد می کند. جالب است بدانید ماده خوراکی سرکه، بیش از 4% حاوی اتانوئیک اسید است که با مقادیر معینی آب مخلوط شده و دارای طعم، رنگ و بوی بسیار تند می باشد.

    آیا محلول اسید استیک بر روی زمان رسیدن خرما تأثیر دارد؟

    آیا محلول اسید استیک بر روی زمان رسیدن خرما تأثیر دارد؟

    یکی از کاربردهای جالب برای [(a)|اسید استیک|/اسید-استیک-CH3COOH]، استفاده از محلول این اسید همراه با آب گرم و مقادیری از کلرید سدیم برای تأثیر بر زمان رسیدن خرماهای نارس می باشد. با توجه به اینکه صادرات خرما یکی از منابع درآمدزا برای ایران محسوب می شود، تولید بیشتر، سود بیشتر و جذب بازار مصرف بیشتر را به همراه خواهد داشت. در این مطلب به اثر [(a)|اسید استیک|/اسید-استیک-CH3COOH] بر زمان رسیدن خرمای نارس خواهیم پرداخت.

    کاربرد اسید استیک به عنوان حلال در صنایع مختلف

    کاربرد اسید استیک به عنوان حلال در صنایع مختلف

    خالص سازی ترکیبات در صنایعی اهمیت دارد که درصد خلوص محصول نهایی در میزان فروش یا شیوه ذخیره محصولات در انبار تأثیر دارد.

    کاربرد اسید استیک در صنایع غذایی

    کاربرد اسید استیک در صنایع غذایی

    استیک اسید می تواند به عنوان تمیز کننده و آماده سازی ظروف مختلف در صنایع غذایی به کار رود.

    کاربرد اسید استیک در صنعت پزشکی

    کاربرد اسید استیک در صنعت پزشکی

    [(a)|اسید استیک|/اسید-استیک-CH3COOH] می تواند باکتری ها را از بین ببرد؛ هیدروکورتیزون هم یک استروئید است؛ این ماده می تواند فعالیت ترکیبات شیمیایی که باعث التهاب، قرمزی و تورم می شوند را کاهش دهد.

با ما در تماس باشید

نشانی شرکت :

تهران - خیابان ولیعصر - پایین تر از سه راه توانیر - برج طلوع

02143029 09120379874

89771643